Veri Merkezlerinde İşletme ve Operasyon Süreçleri: Yangın Güvenliği ve Fiziksel Risk Kontrolü

on November 03, 2025

Veri merkezlerinde iş sürekliliğini tehdit eden en büyük risklerden biri yangındır. Ancak yangın güvenliği yalnızca bir algılama ve söndürme sistemi kurmakla sınırlı değildir; sürekli kontrol, test, bakım ve tatbikat süreçleriyle yaşayan bir sistemdir. Bu yazıda, yangın güvenliği ve fiziksel risk yönetiminin operasyon ve işletme boyutunu ele alıyoruz. 

Erken Algılama Sistemleri 

Yangın güvenliğinin ilk savunma hattı erken algılama sistemleridir. Veri merkezlerinde standart duman dedektörleri yerine genellikle erken duman algılama sistemleri kullanılır. Bu sistemler, yangın çıkmadan önce havadaki mikroskobik parçacıkları tespit ederek erken uyarı verir. 

Operasyon ekibi için burada önemli olan, bu sistemlerin periyodik testlerinin yapılması, filtrelerin temizlenmesi ve hatalı alarm oranlarının düşük tutulmasıdır. Yanlış alarm oranı ne kadar düşükse, sistem o kadar güvenilirdir. Bu yüzden düzenli testler sadece yasal gereklilik değil, operasyonel güvenin temelidir.

Söndürme Sistemlerinin Yönetimi

Yangın söndürme sistemleri, veri merkezlerinde genellikle FM200, NOVEC 1230 veya Inert gaz gibi ekipman ve veri dostu kimyasallar ile çalışır. Ancak bu sistemlerin etkinliği, doğru basınç, valf kontrolleri ve sensör kalibrasyonlarına bağlıdır.

İşletme sürecinde ekipler; silindir basınçlarını aylık olarak kontrol eder, valf odalarını izler ve manuel tetikleme testlerini planlı periyotlarda gerçekleştirir. Bu testler, yangın anında sistemin otomatik devreye gireceğinden emin olmanın tek yoludur. Ayrıca yangın söndürme senaryoları tatbikatlarla doğrulanır, ekibin refleksleri güçlendirilir.

Bölgelendirme ve Fiziksel İzolasyon 

Yangın güvenliği yalnızca algılama ve söndürme sistemleriyle sağlanmaz; fiziksel altyapının doğru planlanması da aynı derecede önemlidir. Veri merkezlerinde kabin alanı, UPS odası, jeneratör alanı, yakıt tankı ve ofis bölümleri yangın zonları olarak ayrılır. 

Bu bölgeler arası geçişlerde yangına dayanıklı kapılar, duvar geçiş contaları ve yangın damperleri bulunur. Operasyon ekibi düzenli saha turlarıyla bu izolasyon elemanlarını kontrol eder. Küçük bir açıklık, yangın veya dumanın bir bölgeden diğerine yayılmasına neden olabilir. Bu nedenle fiziksel kontroller, günlük işletme rutinlerinin parçasıdır.

Fiziksel Risk Yönetimi ve Güvenlik Denetimleri 

Yangın güvenliği kadar fiziksel riskler de veri merkezi işletmesinin kritik başlıkları arasındadır. Su sızıntısı, kablo hasarı, yetkisiz erişim veya titreşim gibi unsurlar yangın kadar tehlikeli olabilir. 

Bu yüzden veri merkezlerinde su sızıntı kabloları, erişim kontrol sistemleri, CCTV ve titreşim sensörleri sürekli izlenir. Operasyon ekibi günlük saha denetimlerinde kablo yolları, UPS odaları ve tavan altı hatları gibi bölgeleri kontrol eder. Herhangi bir fiziksel anormallik raporlanır ve önleyici aksiyonlar alınır.

Bu yaklaşımın özü şudur: riskler sadece elektronik sistemlerle değil, düzenli insan gözüyle yapılan kontrollerle de minimize edilir.

Tatbikatlar, Eğitim ve Sürekli Hazırlık 

Yangın anında teknolojiden önce insan refleksi devreye girer. Bu nedenle ekiplerin düzenli tatbikatlar yapması, acil durum senaryolarına hâkim olması ve her personelin rolünü bilmesi çok önemlidir. 

Tatbikatlar sırasında hem otomatik sistemler test edilir hem de manuel müdahale senaryoları canlandırılır. Yeni personeller için yangın paneli kullanımı, alarm doğrulama adımları ve tahliye planları eğitimlerle pekiştirilir. Bu sayede olası bir acil durumda herkesin ne yapacağı önceden bellidir.

SON SÖZ 

Veri merkezlerinde yangın güvenliği ve fiziksel risk kontrolü, yalnızca sensörlerden ve sistemlerden ibaret değildir; sürekli dikkat, düzenli kontrol ve iyi hazırlanmış bir operasyon kültürü gerektirir. 

Erken algılama, etkin söndürme, doğru bölgelendirme, fiziksel denetim ve tatbikat disiplini bir araya geldiğinde; veri merkezi yalnızca teknolojik değil, operasyonel olarak da güvenli hale gelir. 

Yeni yazılarda görüşmek dileğiyle,  

Benzer içerikler için web sitemi ziyaret edebilirsiniz.  

Sevgiler

ABB, veri merkezleri için entegre enerji çözümleri sunarak operasyonel verimlilik ve sürdürülebilirliği artırıyor. Yapay zekâ destekli enerji yönetimi ve dijital ikiz teknolojisiyle tasarım hatalarını azaltıp enerji kullanımını optimize eden ABB, Türkiye’de veri merkezlerinin enerji altyapısını daha dayanıklı ve esnek hale getirmeyi hedefliyor. 

Yazan: Onur Özdemir Veri Merkezleri | Satış Kanal Müdürü  

on January 08, 2026

Dijital ikiz teknolojisi, son yıllarda birçok kritik endüstriyel tesiste hızla yaygınlaşan güçlü bir dönüşüm aracı haline geldi. Fiziksel bir sistemin dijital ortamda birebir modellenmesi, gerçek zamanlı olarak izlenebilmesi, analiz edilebilmesi ve optimize edilebilmesi; işletmelere operasyonel mükemmellik, öngörülebilirlik ve verimlilik açısından ciddi avantajlar sunuyor. 

Yazar: Hasan İlhan - Kıdemli Veri Merkezi Yöneticisi, Karayolları Genel Müdürlüğü

on January 06, 2026

Veri merkezleri artık yalnızca "sunucuların bulunduğu binalar" değil; yapay zekâ, bulut bilişim ve dijital ekonominin büyümesini mümkün kılan stratejik altyapı yatırımlarıdır. Global veri merkezi pazarı 2025'te 418 milyar dolardan 2030'da 692 milyar dolara ulaşacak. Yüzde 65'lik bir büyüme. McKinsey'in analizine göre, global veri merkezi kapasitesi 2030'a kadar üç kattan fazla artabilir ve yıllık ortalama yüzde 22 büyüme gösterebilecek kapasitede olduğunu gösteriyor. 

on December 30, 2025

DAHA FAZLA BİLGİ TALEP EDİN

Data Center Network Türkiye, ulusal çapta veri merkezi ve IT profesyonellerini bir araya getiren bir topluluktur. 5000'in üzerinde takipçisi olan topluluğun siz de bir parçası olmak, eğitimlere katılmak, güncel gelişme ve haberler hakkında bilgi almak, sektördeki iş ilanlarını görüntüleyebilmek, fiziki ve online etkinlikler aracılığıyla meslektaşlarınızla buluşmak ister misiniz? Kariyerinizde bir üst basamağa çıkmak ve topluluk içinde aktif yer alabilmek için bize ulaşın.