Veri Merkezi Teknoloji Günlüğü

Dijital ikiz teknolojisi, son yıllarda birçok kritik endüstriyel tesiste hızla yaygınlaşan güçlü bir dönüşüm aracı haline geldi. Fiziksel bir sistemin dijital ortamda birebir modellenmesi, gerçek zamanlı olarak izlenebilmesi, analiz edilebilmesi ve optimize edilebilmesi; işletmelere operasyonel mükemmellik, öngörülebilirlik ve verimlilik açısından ciddi avantajlar sunuyor. 

Yazar: Hasan İlhan - Kıdemli Veri Merkezi Yöneticisi, Karayolları Genel Müdürlüğü

Veri merkezleri artık yalnızca "sunucuların bulunduğu binalar" değil; yapay zekâ, bulut bilişim ve dijital ekonominin büyümesini mümkün kılan stratejik altyapı yatırımlarıdır. Global veri merkezi pazarı 2025'te 418 milyar dolardan 2030'da 692 milyar dolara ulaşacak. Yüzde 65'lik bir büyüme. McKinsey'in analizine göre, global veri merkezi kapasitesi 2030'a kadar üç kattan fazla artabilir ve yıllık ortalama yüzde 22 büyüme gösterebilecek kapasitede olduğunu gösteriyor. 

Günümüzde veri merkezleri; sadece barındırma alanları değil, yüksek performans, enerji verimliliği, güvenlik ve sürdürülebilirlik gerektiren kritik altyapılar hâline geldi. Bu ihtiyaçlardan yola çıkan LANDE, T.R.O.Y.A Yeni Nesil Veri Merkezi Kabinet ve Çözümleri ile modern veri merkezlerinin bugünkü ve gelecekteki beklentilerine bütüncül bir çözüm sunuyor.

Son yıllarda peş peşe yaşanan kritik veri merkezi kesintileri, altyapı toleranslarının ne kadar daraldığını gösteriyor. Örneğin 2023’te CrowdStrike güvenlik yazılımındaki hatalı bir güncelleme milyonlarca sistemi çökertip birçok sektörde küresel aksaklıklara yol açtı. 2024’te ise bulut veri platformu Snowflake’te yaşanan büyük kesinti, en iyi altyapıların bile kesintisizliğe karşı tamamen bağışık olmadığını ortaya koydu. Artık veri merkezlerinin özellikle “beyaz alan” olarak anılan sunucu odaları adeta kutsal alanlar gibi korunuyor; en ufak bir elektriksel arıza bile ciddi sonuçlar doğurabiliyor. Bu nedenle elektrik altyapısındaki artık akım (kaçak akım) kaynaklı arızaları erkenden tespit etmek hiç olmadığı kadar kritik hale geldi.

Elektrikli araçlardan yapay zekâ devrimine, akıllı binalardan giderek büyüyen veri merkezi yatırımlarına kadar birçok alanda enerji talebi tarihte eşi benzeri görülmemiş bir seviyeye yükseliyor. Bu dönüşüm, sadece enerji üretimini değil, aynı zamanda enerji depolama ve sürdürülebilirliği de yeniden düşünmemizi zorunlu kılıyor.

Yazan: Hakan Uzuner

İsviçre merkezli otomasyon ve elektrifikasyon teknolojileri lideri ABB, dünyanın önde gelen teknoloji şirketlerinden NVIDIA ile gigawatt ölçekli yeni nesil veri merkezleri geliştiriyor. Gelecekteki yapay zekâ iş yükleri için yüksek verimlilikte, ölçeklenebilir enerji iletimi sağlayacak ileri düzey enerji çözümlerinin geliştirileceği bu iş birliği kapsamında; NVIDIA’nın 1 megawatt’lık sunucu rafları için planladığı 800 voltluk doğru akım (VDC) güç mimarisi için kaynak oluşturulacak.

Türkiye’nin köklü eğitim kurumlarından Gazi Üniversitesi, artan dijital ihtiyaçlarını karşılamak ve akademik faaliyetlerini daha dayanıklı, verimli ve ölçeklenebilir bir teknoloji altyapısıyla desteklemek amacıyla yeni veri merkezini Vertiv’in uçtan uca çözümleri ile modernize etti.

Vertiv™ CoolLoop Trim Cooler, yapay zeka ve yüksek performanslı bilgi işlem (HPC) uygulamalarında yaygın olarak karşılaşılan değişken su sıcaklıkları ile uyumlu çalışacak şekilde tasarlandı. Bu yenilikçi çözüm, enerji verimliliği ve yer tasarrufu sağlayan kompakt yapısıyla öne çıkıyor. 

Yapay zekâ teknolojilerinin son yıllardaki hızlı gelişimi, veri merkezlerinin yapısını kökten değiştirmeye başladı. Yeni nesil AI modelleri, çok daha büyük veri setlerini işlerken aynı zamanda çok daha yüksek hızlarda çalışıyor. Bu da doğal olarak sistemlerin benzeri görülmemiş işlem gücü talep etmesine neden oluyor. 

Yazar: M. Erhan KAYA COOLTECH-SOLUTIONS 

Frost & Sullivan, veri merkezi altyapı çözümleri sektörünü değerlendirdi ve Siemens’i 2024 Küresel Yılın Şirketi Ödülü ile onurlandırdı. Siemens, gelişmiş modüler, ölçeklenebilir ve yapay zekâ destekli çözümler sunarak pazardaki lider konumunu pekiştiriyor. Bu çözümler, sürdürülebilirlik, enerji verimliliği ve operasyonel güvenilirlik gibi kritik ihtiyaçları karşılıyor. 

Veri merkezlerinde iş sürekliliğini tehdit eden en büyük risklerden biri yangındır. Ancak yangın güvenliği yalnızca bir algılama ve söndürme sistemi kurmakla sınırlı değildir; sürekli kontrol, test, bakım ve tatbikat süreçleriyle yaşayan bir sistemdir. Bu yazıda, yangın güvenliği ve fiziksel risk yönetiminin operasyon ve işletme boyutunu ele alıyoruz. 

Yazar: Hasan İlhan - Kıdemli Veri Merkezi Yöneticisi, Karayolları Genel Müdürlüğü

Veri merkezlerinde güvenilirliği belirleyen en kritik unsurlardan biri, sistemlerin anlık olarak izlenmesi ve doğru alarm yönetimi süreçleriyle desteklenmesidir. Çünkü çoğu arıza, büyümeden önce küçük bir uyarı sinyali verir. Bu sinyallerin doğru algılanması, önceliklendirilmesi ve yönetilmesi; kesintisizliğin gerçek güvencesidir. Bu yazıda alarm yönetimi ve anlık izleme süreçlerini işletme ve operasyon penceresinden ele alıyoruz.

Yazar: Hasan İlhan - Kıdemli Veri Merkezi Yöneticisi, Karayolları Genel Müdürlüğü

Vertiv™ SmartRun, kurulumu sadeleştirerek iş gücü ihtiyacını en aza indiriyor ve yüksek yoğunluklu bilgi işlem ortamları için hızlı ve kolay ölçeklenebilirlik sunuyor.

Yazan: Vertiv

IT ekipmanlarının güvenli çalışabilmesi için yalnızca enerji yeterli değildir; sıcaklık, nem, hava akışı ve basınç dengesi de titizlikle yönetilmelidir. Bu nedenle iklimlendirme yönetimi, işletme süreçlerinde günlük kontrollerden uzun vadeli optimizasyon projelerine kadar geniş bir alanı kapsar. 

Yazar: Hasan İlhan - Kıdemli Veri Merkezi Yöneticisi, Karayolları Genel Müdürlüğü

2025’in başlangıcı gösterdi ki, veri merkezi dünyasında heyecan hiç eksik olmuyor. Stargate Projesi’nin yapay zeka altyapısına yaptığı 500 milyar dolarlık yatırım ve Çin yapımı yapay zeka DeepSeek’in ortaya çıkışı sektörde büyük yankı uyandırdı. DeepSeek’in daha az gelişmiş çip ve daha az işlem gücüyle çalışabildiğini açıklaması, AI altyapısına yapılan yatırımların sorgulanmasına neden oldu. Ancak bu gelişmeler teknolojinin daha verimli hale gelmesi sürecinin bir parçası. Bu başarı, genel talebi ve benimsemeyi artırarak AI inovasyonunu ileriye taşıyacak. 

Yazan: Siemens