Türkiye’nin veri merkezi alanındaki önemi gün geçtikçe artmaya devam ediyor. Vodafone, dijital altyapı sağlayacısı olan DAMAC Digital ile birlikte Türkiye’deki 6. veri merkezini açtı.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdülkadir Uraloğlu’nun da yer aldığı açılışta Türkiye Vodafone CEO’su Engin Aksoy ve DAMAC Digital Kıdemli Başkan Yardımcısı Ma’an Manna da yer aldı. Anadolu Ajansı’nın haberine göre ilk fazı 100 milyon dolarlık yatırımla tamamlanan merkez, 7 bin 500 metrekarelik alan üzerinde 650’den fazla kabinetle faaliyet gösterecek. Uluslararası 'Tier III' standartlarına uygun yüksek güvenlikli altyapıya ve yapay zeka iş yüklerini destekleyen ölçeklenebilir mimariye sahip merkez, başlangıçta 4 megavat (MW) kapasiteyle hizmet verecek. DAMAC Digital ile uzun vadeli ortaklık kapsamında, söz konusu yatırım tutarının yaklaşık 300 milyon dolara ve kapasitenin de 20 MW'a çıkarılması hedefleniyor. (Anadolu Ajansı, 2026)
Sismik İzolatörlerle Daha Güvenli Bir Veri Merkezi
Geleneksel yapılarda binaların sertleştirilerek depreme karşı koruma amaçlanmaktaydı ancak günümüz teknolojisinde sismik izolatör destekli yapılar deprem gibi doğal afetlere karşı oldukça önemli bir çözüm olarak görülmektedir. Özellikle veri merkezi gibi, yapının kendisi yanında yapının içerisindekilerin de kritik olduğu binalarda sismik izolatörler, olası bir afetle yaşanacak güç kesintileri ve hatta hizmet kesintisi (downtime) da önlenmesi açısından oldukça kritik bir öneme sahiptir. Türkiye’de yakın geçmişte yaşanan Samos Depremi (2020) örneğinde görüldüğü gibi böylesi kritik öneme sahip lokasyonun zarar görmemesi, zaten yerle bir olan afet bölgesinin sadece o bölgeyle değil ülke genelinde oluşabilecek dijital altyapı kesintilerinin önüne geçecektir.
Üretken Yapay Zekâ Modelleriyle Daha Güvenilir Çalışma
Merkez, yeni nesil GPU teknolojilerini destekleyen altyapısı sayesinde geleneksel yapay zekâ uygulamalarının yanı sıra üretken yapay zekâ modellerinin de güvenli ve ölçeklenebilir biçimde çalıştırılmasına imkân sağlayacak. Böylelikle büyük yapay zeka modelleri ve üretken yapay zeka uygulamaları sorunsuzca çalışacak.
Geleneksel makine öğrenmesi gibi görece küçük modellerinin yanında üretken AI (LLM’ler gibi) hem eğitim hem de çıkarım aşamasında kritik önem teşkil etmektedir. “Yerel AI” altyapısı için de zemin oluşturan bu gelişmeyi destekleyen ifadelerde bulunan Vodafone CEO’su Engin Aksoy, “1,5 yıl gibi kısa bir sürede tamamladığımız ve bugün açılışını gerçekleştirdiğimiz İzmir Veri Merkezi de bu inancın ve Türkiye’nin geleceğine duyduğumuz güvenin somut bir göstergesi. Yeni veri merkezimizin yalnızca Vodafone’un altyapısını değil, Türkiye’nin bulut altyapısını ve veri egemenliğini de güçlendireceğine, işletmelerimizin artan veri işleme ve yapay zekâ ihtiyaçlarına yanıt vereceğine inanıyoruz.” dedi.
Mehmet Balbay'dan İzmir Veri Merkezi'ne İklim ve Soğutma Değerlendirmesi
DCNT Danışma Kurulu üyesi Mehmet Balbay, açılışın ardından yatırımı iklim ve soğutma verimliliği ekseninde değerlendirdi.
Balbay, veri merkezi yatırım kararlarında lokasyon seçiminin en kritik faktörlerden biri olduğuna dikkat çekerek başladı: "Fiber altyapısı, enerji altyapısı ve son kullanıcıya uzaklık gibi birçok unsur devreye giriyor. Tek bir bölgede yoğunlaşmak yerine, veri merkezinin Türkiye'nin veya bir ülkenin genelinde mümkün olduğunca dağınık şekilde konumlanması, hem stratejik hem de altyapısal açıdan önemli."
Ancak Balbay, konuya yalnızca iklim ya da yalnızca soğutma teknolojisi açısından yaklaşmanın eksik olacağını vurguladı. Buna göre İzmir'in, Ankara'ya kıyasla iklimlendirme açısından bilinen bir dezavantajı bulunuyor: "Buradaki iklimlendirme ve soğutma ekipmanları Ankara'ya göre daha fazla çalışacak, dolayısıyla daha fazla su ve enerji tüketimi kaçınılmaz olacak."
Balbay, tesisteki kabinetlerin güç yoğunluğuna da dikkat çekti. Kendi tecrübesine dayanarak, kabinet başına düşen gücün 8-10 kW seviyesinde olması durumunda hava soğutmanın hâlâ verimli ve etkili bir yöntem olarak kullanılabileceğini belirtti — bu da UI Merkezi'ndeki rack güçlerinin, sıvı soğutmayı zorunlu kılacak seviyelerin altında kaldığına işaret ediyor.
Yine de Balbay, sıvı soğutmaya geçilse bile asıl belirleyici unsurun teknoloji tercihi değil, su ve enerji döngüsünün nasıl kurgulandığı olduğunun altını çizdi: "Her 1 kW ısıyı soğutmak için gereken su tüketimi, iklim değerlendirmesinde en önemli göstergelerden biri. Bunun tasarım aşamasında değil, işletmede gerçekleşen verilerle ortaya konması gerekiyor."
Editör: Data Center Networkn Türkiye Ekibi