Küresel yapay zekâ patlamasıyla bağlantılı veri merkezi projelerinin İskoçya’da hızla çoğaldığı dönemde ülke parlamentosu tedbirli adımlar atmaya oy çokluğuyla karar verdi. Yeşiller lideri Patrick Harvie’nin sunduğu asıl önerge, ulusal bir planlama rehberi yayımlanana kadar tüm yeni hiper ölçekli veri merkezi başvurularının resmen dondurulmasını istiyordu. Oylamada bu haliyle geçmedi. Bunun yerine hükümetin (SNP) ve İşçi Partisi'nin değişiklik önergeleri kabul edildi ve nihai metin şu çerçevede onaylandı (80 lehte, 26 aleyhte, 15 çekimser):
- Yeni veri merkezleri yalnızca sıkı çevresel etki değerlendirmesinden (EIA) geçerlerse onaylanacak
- Hükümet, yıl sonuna kadar (Aralık) ulusal planlama rehberinin hazırlık sürecini Parlamentoya raporlayacak
- Tam rehber 12 ay içinde yayımlanacak
- Bu süre zarfında 50MW üzerindeki tüm başvurular bakanlığa bildirilecek ve çağrılabilir hale gelecek
Rakamların gösterdiği baskı
Önergedeki (kaynak İngilizce) verilere göre tartışmayı bu denli aciliyetli kılan şey saf ölçek: Scotland'da 23 hiper ölçekli veri merkezi önerilmiş durumda, bunların 21'i zaten planlama sürecinde. Onaylanırlarsa toplamda 7,3 GW güç çekecekler — İskoçya'nın kış zirve talebinin (~4GW) neredeyse iki katı. Sadece Fife bölgesindeki tek bir proje (Cato), 2024'te İskoçya'da üretilen toplam elektriğin %8'ine yakınını tüketebilir. Euronews’in haberine göre bu bölgedeki tesisin dünyanın ikinci en büyük veri merkezi olabileceğini aktarıyor.
Sokaktaki baskı, koridordaki anlaşmazlık
Eylül ayının başında Parlamento önünde yüzlerce kişinin protesto düzenlediğini ve çevre örgütü "Kırsal İskoçya'yı Korumak İçin Eylem" direktörü Kat Jones'un oylamayı topluluklar için önemli bir kazanım olarak nitelediği uluslararası medya tarafından aktarılıyor.
Kaynaklar:
https://www.parliament.scot/api/sitecore/CustomMedia/OfficialReport?meetingId=20229